• Ιστορία
• Πρωταγωνιστές

...Ουσιαστικά εκείνο το τουρνουά ήταν η τελική πρόβα πριν την έναρξη  των πρωταθλημάτων Κέντρου και Αθηνών. Ο ΠΠΑΟ πήρε την πρώτη θέση της διοργάνωσης νικώντας άνετα Γουδή (2-0), Πειραϊκό Σύνδεσμο (5-1), πιο δύσκολα τον Αθηναϊκό (3-2) και φέρνοντας λευκή ισοπαλία με την Πειραϊκή Ένωση.


Παράλληλα την ίδια εποχή η διοίκηση του Συλλόγου εξασφάλισε (Μάρτιο 1922) την οριστική παραχώρησή του γηπέδου της Λεωφόρου Αλεξάνδρας από τον Δήμο Αθηναίων. Εκεί έμελλε να στεγαστούν επί σχεδόν 90 χρόνια όλα τα τμήματα του ΠΑΟ.


Το 1922 η νεοσυσταθείσα Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Αθηνών προχώρησε στη διοργάνωση του Πρωταθλήματος Κέντρου. Οι αγώνες έγιναν στο Ποδηλατοδρόμιο του Φαλήρου, τον τίτλο τον κέρδισε ο ΠΠΑΟ με αντιπάλους Πειραϊκό Σύνδεσμο, Σχολή Ευελπίδων, Πειραϊκή Ένωση, Αθηναϊκό, Κυπριακό Ποδοσφαιρικό Σύλλογο. Το 1923 το πρωτάθλημα Κέντρου διεξήχθη σε δύο ομίλους με συμμετοχή και των ομάδων της Σμύρνης (Πανιώνιος, Απόλλων), με τον τίτλο να καταλήγει στον Πειραϊκό Σύνδεσμο.         


Δύο χρόνια μετά την απόκτηση του δικού του σπιτιού, ο Σύλλογος απέκτησε και την οριστική του ονομασία. Στις 15 Μαΐου του 1924 αποφασίστηκε η οριστική μετονομασία σε «Παναθηναϊκό Αθλητικό Όμιλο».  Το ποδόσφαιρο από το 1924, είχε αρχίσει να διεξάγεται το Πρωτάθλημα Αθηνών σε ετήσια βάση. Οι διαμάχες Αθηναίων και Πειραιωτών για τις διαιτησίες των αγώνων έφερε τη διάσπαση των ενώσεων, τον Μάιο του 1924 προέκυψαν η Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Αθηνών , ενώ το 1925 ακολούθησε η Ένωση Σωματείων Πειραιώς. Μερικούς μήνες αργότερα δημιουργήθηκε η Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (ΕΠΟ), με πρώτο της πρόεδρο τον Απόστολο Νικολαϊδη. Στη διοργάνωση του 1924 ο Παναθηναϊκός νίκησε 2-0 τον Αθλητικό Ποδοσφαιρικό Σύλλογο Πειραιά, το βασικό κομμάτι του οποίου ,ένα χρόνο μετά, ίδρυσε τον Ολυμπιακό.     


Το 1925 ο Παναθηναϊκός κατακτά τον πρώτο του αθηναϊκό τίτλο, υπεριχύοντας Γουδίου, ΑΕΚ (δις), Ατρόμητου. Το 1926 έρχεται ο δεύτερος τίτλος, με το "τριφύλλι" να κατακτά αήττητο τον τίτλο (έχοντας να ανταγωνιστεί και τον πολύ ισχυρό Απόλλωνα της εποχής), συγκεντρώνοντας 14 βαθμούς και βάζοντας 32 γκολ σε οκτώ ματς.


Το 1927 για πρώτη φορά υπήρξε στο πρωτάθλημα Αθηνών προκριματική και τελική φάση. Αντιμετωπίζοντας ΑΕΚ, Ατρόμητο, Απόλλωνα, Γουδή, Αθηναϊκό και Αρμενική ο ΠΑΟ έφτασε στον τελικό με την ΑΕΚ (1-1, 2-0) και κατέκτησε το τρόπαιο. Το 1928 ξεκίνησε η διεξαγωγή του πανελληνίου Πρωταθλήματος. Ο Παναθηναϊκός, έχοντας σπουδαία ομάδα, πρωταγωνίστησε από την αρχή στο πρωτάθλημα Αθήνας και καθιερώθηκε ως η μεγάλη δύναμη στο ποδόσφαιρο της πρωτεύουσας.


Στα τέλη της δεκαετίας, ο Παναθηναϊκός προχώρησε σε μεγάλες αλλαγές στο ποδοσφαιρικό τμήμα. Προπονητής ανέλαβε ο περίφημος Ούγγρος, Μίκλος Φόρνερ που προχώρησε σε ριζικές αλλαγές του έμψυχου δυναμικού. Αποκτήθηκε από το Γουδή ο σπουδαίος επιθετικός, Άγγελος Μεσσάρης, αλλά και μια σειρά από ταλαντούχους ποδοσφαιριστές όπως ο Αντώνης Μηγιάκης, ο Μίμης Πιερράκος κι ο Μήτσος Μπαλτάσης. Όλοι αυτοί υπό την καθοδήγηση του Γιόζεφ Κίνσλερ (ο οποίος είχε αντικαταστήσει τον συμπατριώτη του Φόρνερ) θα δημιουργούσαν το σύνολο που έμεινε στην ιστορία ως "η χρυσή ομάδα του Παναθηναϊκού".
 

Μάριος Μαρινάκος
Γεννημένος στις 16 Μαΐου 1912, ο σπουδαίος αυτός ποδοσφαιριστής αγωνίσθηκε στον Παναθηναϊκό σε ηλικία 16 ετών. Υπηρέτησε το «τριφύλλι» από το 1928 έως και το 1933, ενώ έκτοτε προσέφερε τις υπηρεσίες του ως διοικητικό στέλεχος της ομάδας, περί τα τέλη της δεκαετίας του 50. Ολοκλήρωσε την καριέρα του στο «τριφύλλι» το 1933, ενώ συνέχισε να προσφέρει τις υπηρεσίες του σαν στέλεχος της τότε διοίκησης από το 1959 έως το 1961. Στο περιθώριο των εκδηλώσεων για τον εορτασμό των 100 χρόνων, η ΠΑΕ Παναθηναϊκός τίμησε τον βετεράνο άσο για την αστείρευτη προσφορά και αγάπη προς τον ιστορικό σύλλογο. Ήταν η ανάπαυλα της εντός έδρας συνάντησης με τον Απόλλωνα Καλαμαριάς (06/01/08), όταν σε κλίμα συγκίνησης και υπερηφάνειας ο επίτιμος πρόεδρος της ΠΑΕ κ. Γιώργος Βαρδινογιάννης προσέφερε στον Μάριο Μαρινάκο την επετειακή φανέλα των 100 χρόνων! «Ευχαριστώ τον Θεό που με αξίωσε να βρίσκομαι εδώ, κοντά στους Παναθηναϊκούς που γιορτάζουν τα 100 χρόνια του συλλόγου. Εύχομαι καλή επιτυχία, καλή πρόοδο και κυρίως όχι επεισόδια και άσχημες κουβέντες μέσα στο γήπεδο. Αποτελεί ιδιαίτερη στιγμή η βράβευσή μου από την ΠΑΕ. Την επετειακή φανέλα θα την πάρουν τα εγγόνια μου», υποστήριξε συγκινημένος αμέσως μετά την βράβευση. «Χαίρομαι που μου δόθηκε η ευκαιρία να τιμήσω το γηραιότερο ποδοσφαιριστή του Παναθηναϊκού! Αυτή είναι η ιστορία της ομάδας, η κληρονομιά που έχουμε», σχολίασε ο «Καπετάνιος» με εκτίμηση και σεβασμό προς το πρόσωπο και τις υπηρεσίες που προσέφερε ο μεγάλος αυτός άσος.



Γιώργος Τσόχας
Ο Γεώργιος Τσόχας ανέλαβε δύο φορές την προεδρία του Παναθηναϊκού, υπήρξε Δήμαρχος Αθηναίων και συνέβαλε τα μέγιστα στην παραχώρηση της έκτασης που φιλοξενεί μέχρι τις μέρες μας την φυσική έδρα του «τριφυλλιού».Υπήρξε Δήμαρχος Αθηναίων τις περιόδους 1917-1919 και 1920-1922, γεγονός που ευνόησε τα διοικητικά στελέχη του Παναθηναϊκού και τα έκανε να στραφούν σ' εκείνον για βοήθεια. Με την απόφαση 3294 του 1922 η περιοχή «Περιβόλα» παραχωρήθηκε στο «τριφύλλι», γεγονός που αποτέλεσε την έναρξη των προσπαθειών της ανέγερσης του γηπέδου. Ο Γεώργιος Τσόχας – το όνομα του οποίου φέρει η οδός πίσω από το «Απόστολος Νικολαΐδης» – υπήρξε μεταξύ άλλων πρόεδρος του Παναθηναϊκού, την περίοδο 1914-1918 και 1934-1935. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1876 και σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ασχολήθηκε με την πολιτική το 1914, όντας πάρεδρος του ψηφοδελτίου του Εμμανουήλ Μπενάκη. Ο πατέρας του, Αναστάσιος Τσόχας, υπήρξε άνθρωπος του πνεύματος. Στα αχνάρια του πορεύθηκε και ο Γεώργιος Τσόχας. Αγάπησε την Αθήνα και κάθε τι που βρισκόταν σε αυτή. Φωταγώγησε πρώτος την πρωτεύουσα, τοποθετώντας περισσότερους από 300 λαμπτήρες στους δέκα πιο κεντρικούς δρόμους των Αθηνών! Εκλέχθηκε για πρώτη φορά δήμαρχος το 1916 – 1917, επανεκλέχθηκε το 1920 και παρέμεινε στο συγκεκριμένο πόστο μέχρι το 1922. Η δημοτική σταδιοδρομία του Τσόχα δεν υπήρξε μεγάλη, ωστόσο υπήρξε υπέρμαχος της ανάπτυξης και της προόδου, ιδίως στους τομείς του ηλεκτρισμού, της οδοποιίας και του αθλητισμού. Εκτός από την έδρα του ΠΑΟ, δεν παρέλειψε να φροντίσει τους άστεγους και τα άπορα παιδιά.


Μιχάλης Παπάζογλου
Ο Μιχάλης Παπάζογλου υπήρξε ο άνθρωπος που έφερε στην Αθήνα το ιστορικό τριφύλλι και το καθιέρωσε σαν έμβλημα της ομάδας του Παναθηναϊκού! Το τριφύλλι γεννήθηκε στο Βυζάντιο και κόσμησε τα πετραχήλια των χριστιανών ιερέων για πολλά χρόνια! Απώτερος σκοπός της παρουσίας του ήταν η διδασκαλία των πιστών στην έννοια της Αγίας Τριάδας. Τα αθλητικά σωματεία της εποχής, ασπάζονταν τα ιερά εμβλήματα του Βυζαντίου και τα καθιέρωναν ως σήμα κατατεθέν των Ομίλων τους. Ο αθλητικός σύλλογος του Κατίκιοϊ στη Χαλκηδόνα, υπήρξε ο πρώτος γυμναστικός όμιλος που καθιέρωσε το τριφύλλι σαν έμβλημα! Αθλητής της Χαλκηδόνας τότε, ο Μιχάλης Παπάζογλου αγωνιζόταν μονίμως με ένα τεράστιο τριφύλλι στο στήθος. Υπήρξε πρωταθλητής στις ρίψεις, και είχε κερδίσει πολλά μετάλλια στον ακοντισμό και τον δίσκο. Όταν αποφάσισε να ταξιδέψει στην Ελλάδα, πήρε μαζί του και τον «θησαυρό». Ένα θησαυρό που συμβάδισε απόλυτα με τις φιλοδοξίες, το ύφος και τις αρχές του μεγάλου συλλόγου. Καθιερώθηκε επίσημα το 1918 και μέχρι σήμερα ριζώνει ολοένα και πιο βαθιά στις καρδιές των φιλάθλων του ΠΑΟ.Πρόσφερε στον Παναθηναϊκό από τις θέσεις ποδοσφαιριστή, αθλητή στίβου και παράγοντα στα πολλά χρόνια που υπηρέτησε τα τμήματα του συλλόγου. Υπήρξε πρωταθλητής στις ρίψεις, και είχε κερδίσει πολλά μετάλλια στον ακοντισμό και τον δίσκο. Ο Μιχάλης Παπάζογλου πρωτοήρθε στην Αθήνα το καλοκαίρι του 1914. Αδερφικός φίλος του «Πατριάρχη» Απόστολου Νικολαΐδη, τον επισκέφτηκε στην πρωτεύουσα στο πλαίσιο των καλοκαιρινών του διακοπών. Ο σπουδαίος άντρας, δεν δυσκολεύτηκε να πείσει τον «κολλητό» του να αγωνιστεί στον Παναθηναϊκό. Έτσι, το 1917 ο Παπάζογλου ήρθε για μόνιμη εγκατάσταση στην Αθήνα και υπηρέτησε τον ΠΑΟ τόσο στο ποδοσφαιρικό τμήμα, όσο και στο τμήμα του στίβου. Η σταδιοδρομία του στον δοξασμένο σύλλογο απέδειξε με τον καλύτερο τρόπο το μεγαλείο της προσωπικότητας του και τις χρυσές ικανότητες του σαν αθλητή. Αγωνίσθηκε στο «τριφύλλι», υπηρέτησε τον Όμιλο σαν παράγοντας, ενώ γνώρισε την συλλογική αναγνώριση των τότε φιλάθλων και στελεχών, αναλαμβάνοντας χρέη Γενικού Γραμματέα την σεζόν 1920-1921. Δίπλα στα ονόματα του Γεώργιου και Αλέξανδρου Καλαφάτη, δίπλα σε αυτά του Κώστα Τσικλητήρα, του Απόστολου Νικολαΐδη και του Λουκά Πανουργιά, συγκαταλέγεται και αυτό του Μιχάλη Παπάζογλου. Υπήρξε το ίδιο ξεχωριστός με τα ιδρυτικά μέλη του συλλόγου.